Kontsumobide

Etxebizitza alokatzea

Etxebizitza alokatzea erostearen alternatiba da pertsona askorentzat. Oso garrantzitsua da errentatzaileek eta errentariek etxebizitza alokatzeko prozesua, kontratuak, eskubideak ete betebeharrak ondo ezagutzea.

Hiri Errentamenduen 29/1994 Legean bi errentamendu-mota biltzen dira:

  • Etxebizitza-errentamenduak.
  • Etxebizitza-erabilera ez den bestelako erabilerarako errentamenduak: irakaskuntza-, merkataritza- edota industria-erabilera duten higiezinak izan ohi dira.

Atal honetan, etxebizitza-errentamenduari buruzko informazioa aurkituko duzu.

Eraikinak saltzen edo errentan jartzen dituzten sustatzaile, profesional edota pertsona fisikoek derrigorrean eman behar diete eraikin horiek erosten edo errentan hartzen dituzten pertsonei honako informazio hau:

  • Energia Eraginkortasuneko Ziurtagiria.
  • Lortutako kalifikazioa adierazten duen Energia Etiketa.

Eraikina edo eraikin-zatiak saltzeko zein alokatzeko eskaintza, sustapen eta iragarki guztietan agertu behar da energia-etiketa

Aldez aurretik baldin badakizu eraikin batek zenbat energia kontsumitzen duen, diru asko aurrez dezakezu.

Kontratua egiten denean, jabeak fidantza eskatu behar dio errentariari.

Legearen arabera, hasierako errentaren hileko ordainketa bat da etxebizitza-errentamenduaren kasuan derrigorrean ordaindu behar den gutxieneko zenbatekoa. Alabaina, derrigorrezkoa baino handiagoa den fidantza eskatzeko aukera dauka jabeak, berme gehigarri gisa, eta betiere zenbatekoa alderdiek adosten badute.

Fidantzak hiru urtean behin eguneratu ahal izango dira.

Errentatzaileek nahitaez gordailutu behar dute fidantza, baldin eta kontratua izenpetu bada 2015eko irailaren 26tik aurrera, hala baitio ekainaren 18ko Etxebizitzei buruzko 3/2015 Legearen 54.1 artikuluak. Fidantza gordailutzeko, Lurralde historikoetako (Araba, Bizkaia eta Gipuzkoa) Bizilagun zerbitzuetara jo beharko dute.

Alderdiek askatasunez itunduko dute errentamenduaren iraupena. Hiru urtetik beherakoa bada, kontratuaren mugaeguna iristen den egunean kontratua nahitaez luzatuko da, urteko epeetan, errentamendua gutxienez hiru urteko iraupenera iritsi arte, salbu eta errentariak errentatzaileari kontratua ez berritzeko asmoa duela adierazten badio kontratua edo haren edozein luzapen amaitu baino 30 egun lehenago.

Hitzartutako iraupen-eperik ez duten edo epe mugagabea duten errentamenduak urtebeterako egindakotzat hartuko dira , errentariak urtebetez luzatzeko duen eskubidea alde batera utzi gabe.

Bestalde, kontratuaren luzapena ez da derrigorrezkoa izango baldin eta lehen urtea igaro ondoren errentatzaileak errentariari jakinarazten badio errentan jarritako etxebizitza bizitoki iraunkor gisa erabili behar duela, errentatzailearentzat berarentzat edo lehen mailako odolkidetasunezko edo adopzioagatiko bere ahaideentzat edota ezkontidearentzat, banatze-epai, dibortzio-epai edo ezkontza-deuseztasuneko epai irmoaren kasuan. Jakinarazpen hori etxebizitza beharko den eguna baino bi hilabete lehenago egin behar da ezinbestean.

Kasu horietan, kontratua iraungi zenez geroztik, edo hala badagokio, etxebizitza utzi zenez geroztik hiru hilabete igaro badira, eta etxebizitza ez bada bete, errentariak, hogeita hamar eguneko epean, bi aukera izango ditu (salbu eta errentatzaileak etxebizitza ezinbesteko arrazoiren batengatik ez badu okupatu):

  • Etxebizitza berriz okupatzekoa, kontratua iraungi aurreko baldintzetan, eta betiere etxebizitza uzteak ekarritako gastuak kobratzeko eskubidearekin.
  • Hiru urte bete arte geratzen den urte bakoitzeko hileko ordainketa bat kobratzekoa.

Luzapena: Kontratuaren mugaeguna edo kontratuaren edozein luzapen-egun iritsi eta haren iraupenaren hiru urte igaro ondoren (gutxienez), alderdietako ezeinek ez badio jakinarazi beste alderdiari, betiere egun hori baino hogeita hamar egun lehenago (gutxienez), kontratua berritu nahi ez duela, kontratua urtebete gehiago luzatuko da ezinbestean.

Uko egiteko eskubidea: Kontratuaren iraupena alde batera utzita, errentariak kontratuari edozein unetan uko egiteko aukera izango du, betiere 30 egun lehenago jakinarazten badu.

Errentariak kontratuan itundutako edozein baldintza hausten badu, betiere baldintza hori garrantzi handikoa bada, errentatzaileak honako aukera hauek izango ditu:

  • Baldintza horien betearazpena eskatzea.
  • Kontratua baliogabetzea.

Horrez gainera, kontratuaren baliogabetzea eragin dezaketen kausa jakin batzuk aipatzen dira Hiri Errentamenduen Legean:

  • Jarduera gogaikarri, osasungaitz, kaltegarri, arriskutsu edo legez kanpokoak egiteko erabiltzea etxebizitza.
  • Errentariak dagokion errenta edo beste edozein zenbateko ez ordaintzea.
  • Fidantza edo horren eguneratzea ez ordaintzea.
  • Etxebizitza azpierrentan uztea, errentatzailearen baimenik gabe.
  • Etxebizitzari kalteak eragitea edo baimenik gabe obrak egitea.
  • Errentariaren, haren ezkontidearen edo haren mendeko seme-alaben ohiko etxebizitza izateari uztea.
  • Kontratu-epea amaitzea.

Etxebizitzak alokatzeko merkatua malgutzeko eta sustatzeko neurriei buruzko ekainaren 4ko 4/2013 Legeak arindu egiten ditu ez ordaintzeen kasuetan errentatzaileak bere etxebizitza berreskuratzeko epeak eta prozedura judizialak. Adibidez, hamar eguneko epea ezartzen du errentariak ordaintzeke duen zorra ordain dezan.

Errentatzaileak etxebizitza saltzea eta pisuaren jabe izateari uztea erabakitzen badu, errentariak lehentasunez erosteko eskubidea izango du, pisua erosteko asmoa duen beste edonork baino lehenago erostekoa, hain zuzen ere. Alabaina, errentariak eskubide horri uko egitea itun dezakete alderdiek.

Errentariak etxebizitzan matxurarik detektatzen badu, kasuaren araberakoa izan beharko du jarduteko moduak:

  • Obra normalak: errentariak matxura detektatzen duenean, errentatzaileari abisatu beharko dio ahalik eta lasterren. Errentariak erantzun beharko du jabeari edo hirugarrenei eragindako kalte posibleengatik, matxuraren berri garaiz ematen ez badu.
  • Presako obrak: presako konponketak egin behar badira, esate baterako, ur-jarioren bat gertatuz gero, errentariak berehala egin dezake konponketa, betiere aurretiaz errentatzaileari abisatzen badio. Hori berehalako kalterik edo kalte handiagorik gertatzea galarazteko egiten da. Horrelako kasuetan ere, errentatzaileak ordaindu behar ditu konponketa-gastuak; horrela, beraz, errentariak une horretan ordaindu behar izan badu, dagokion faktura igorri beharko dio geroago errentatzaileari.
  • Konponketa txikiak: arau orokor gisa, errentatzaileak ordaindu behar ditu konponketengatiko gastuak. Halere, Hiri Errentamenduen Legeak arau orokor horretarako hainbat salbuespen ezartzen ditu. Etxebizitzaren erabilera normalaren ondoriozko higadura normalak eskatutako konponketa txikiak dira horren adibideetako bat; esate baterako, erretako bonbillak aldatzea.

Horrez gainera, errentariak obraren ordainketa egiten badu, denbora-tarte jakin batean errentaren ordainketa etetea adostu dezakete bi aldeek.

Errentariak errenta errentatzailearekin erabakitakoa izango da. Merkatua librea da, eta gutxienekorik edo gehienekorik ez dago ezarrita. Hilabetean behin, urtean behin edo ezarritako beste edozein denbora-tartetan ordain daiteke errenta. Ohikoena eta gomendagarriena urteko errenta bat ituntzea da, eta hileko ordainketa aurreratuen bitartez ordaindu beharko dela ezartzea. Ordaintzeko epeak ere nahi bezala itun ditzakete alderdiek, baina kontratuan ezer ere finkatzen ez bada, hilabete bakoitzeko lehen zazpi egun naturaletan egin beharko da ordainketa.

Errenta eguneratzeko, alderdiek KPIaz bestelako indizeren bat itun dezakete. Legeak aurreikusita dauka alokairuko etxebizitza baten errenta nola eguneratu behar den.

Ordainketa eskudirutan egiten bada, errentatzaileak ordainagiria entregatu behar dio errentariari alokairuaren ordainketa frogatzeko. Komenigarria da ordainagirian honako datu hauek jasota geratzea:

  • Errentatzailearen izena eta NANa.
  • Errentariaren izena eta NANa.
  • Errentan dagoen higiezinaren identifikazioa.
  • Ordainagiriari dagokion aldia.
  • Ordainketak biltzen dituen kontzeptu guztien adierazpena (errenta, obrengatiko eta zerbitzuengatiko gastuak, eta abar), bereizita.
  • Jaulkipen-data.

Ordainketa egiteko moduaren bitartez ordainketa frogatzen bada (esate baterako, transferentzia baten bitartez edo dirua kontu korrontean sartuz), eragiketa horien frogagiriek ordainagiri gisa balio dezakete.

  • Kontratua ondo irakurri sinatu baino lehen.
  • Errentariek eta errentatzaileek baldintzak modu adeitsuan ituntzen saiatu behar dute.
  • Ez jokatu arinegi etxebizitza bat alokatzean. Ongi bilatu zure egoera ekonomikorako pisurik egokiena. Komenigarria da prezioari gehieneko muga bat ezartzea, errenta ordaintzeko gaitasuna ziurtatzeko.
  • Pisuak espero daitezkeen gutxieneko ezaugarri jakin batzuk izan behar ditu: kokapena, zerbitzuak, orientazioa, neurriak eta prezioa.

Azken aldaketako data: