09/22 Kanpaina: ''Black Friday'' eta ''Cyber Monday'' merkataritza-aldien aurreko eta bitarteko merkataritza-jardunbideak eta publizitatea kontrolatzeko

Helburua

Egiaztatu nahi da, aipatutako aldi horietan, ohiko prezioekin alderatuta eskaintzen diren prezioen murrizketetan ez dela kontsumitzaileekiko merkataritza-jardunbide desleialik gertatzen, ez establezimendu fisikoetan (Black Friday) ezta online merkataritzan ere (Black Friday eta Cyber Monday).

Zehapen-kanpaina bat da.

Kanpainaren garapena

Kanpaina bi eremutan garatu da: establezimendu fisikoetan eta online dendetan.

• 09/22-1- Kontrola establezimendu fisikoetan (Black Friday)
  
  Azaroaren 2tik 25era bitartean 45 establezimendu bisitatu ziren eta 90 ikuskapen-protokolo egin ziren, 2 protokolo establezimendu bakoitzeko. Bi alderdi kontrolatu ziren:
  1. Eskaintza/sustapen-aldietan ezarritako salmenta-prezio publikoa aurreko hilean eskainitako preziorik baxuena zela, inolako deskonturik edo sustapenik gabe.
  2. Prezio-murrizketarekin eskainitako artikuluetan argi eta garbi agertzen zirela aurreko salmenta-prezioa eta deskontuak egin osteko salmenta-prezioa.

Guztira, 12 establezimendu ikuskatu dira Araban, 15 Gipuzkoan eta 18 Bizkaian; izan ere, Bizkaiko 3 establezimendutan ez zen ikuskapena egin establezimendu horiek ez zutelako Black Friday kanpaina egin.

• 09/22-2- Online merkataritzako kontrola (Black Friday eta Cyber Monday)

Kontrol hori azaroaren 2tik 28ra bitartean egin zen, 2021ean eta 2022an erreklamazioak jaso zituzten enpresen webguneetan, bai eta hautatutako eta zuzeneko salmentako beste webgune batzuetan ere (ez Market Place). Salmenta-modalitate honetan egiaztatu beharreko helburuak salmenta fisikoaren modalitatean zeuden berberak ziren: sustapen-aldian deskontua egiteko erabili den prezioa aurreko hileko txikiena dela egiaztatzea, eta prezio-murrizketa duten salgaietan argi eta garbi agertzen direla, horietako bakoitzean, aurreko prezioa eta prezio murriztua.

12 web-orri ikuskatu ziren, 3 Araban, 4 Gipuzkoan eta 5 Bizkaian, eta web-orri bakoitzean 9 protokolo egin ziren; beraz, azkenik, protokolo bakoitzeko 108 jarduketa izan ziren.

Online kanpainan programatutako 108 jarduerak egin ahal izan dira.

Emaitzak

"Black Friday" 09/22-1 establezimendu fisikoak

Establezimendu fisikoetan, ez-betetze nagusia izan da beheratutako produktuan ez adieraztea beherapenaren aurreko prezioa, eta hori kasuen % 39,3an gertatu da.

Beste ez-betetze batzuk honako hauek izan dira: iragarritako prezioa ez den beste prezio bat kobratzea (% 7,7), erreklamazio-orriei buruzko nahitaezko kartelik eta legendarik ez egotea (%15,7), eta, azkenik, jardunbide komertzial desleiala kasuen % 3,1ean detektatu da.

"Black Friday eta Cyber Monday" online merkataritza 09/22-2

Online merkataritzaren kasuan ere, beheratutako produktu batean beherapenen aurreko prezioa ez adieraztea izan da ez-betetze ohikoena (% 20). Era berean, publizitatean adierazi ez den beste prezio bat kobratu dela ikusi da (% 9,7), eta baita merkataritza-jarduera desleialak egin direla ere (% 4,4).

Nabarmentzekoa da betetze-maila handia dela erreklamazioei eta abusuzko klausulei dagokienez. % 100 bete da.

Guztira 101 zehapen-proposamen izapidetu dira: 50 establezimendu fisikoei eta 51 online establezimenduei.

Ez da alde nabarmenik antzeman establezimendu fisikoetan egindako jarduketetan lortutako datuen eta hautatutako webguneetan egindakoen artean.

Kanpaina fisikoan bezala, ikusten da ez-betetzeen ehunekoa ez dela oso handia izan, baina horren arrazoia da egindako 108 jarduketetatik 62 jardueratan soilik (% 57,40) izan dela posible egiaztapena, enpresek ez baitituzte eskatutako 4 fakturak eman, dagozkion egiaztapenak egin ahal izateko.

Ondorioak

Kanpaina honetako alderdirik nabarmenena establezimenduen lankidetzarik eza izan da. Izan ere, lankidetza faltagatik zehapen-proposamen asko egin dira (eskatutako fakturak ez dira bidali egiaztapenak egiteko).

Gainerakoan, ez dago alde handirik establezimendu fisikoen eta online establezimenduen arteko ez-betetzeetan.

Erreklamazio-orriei eta erreklamazio-orri horiek iragartzen dituen kartelari dagokienez, interesgarria litzateke saltokiei gogoraraztea ez dela nahikoa erreklamazio-orriak edukitzea, baizik eta, gainera, derrigorrezkoa dela establezimenduak erreklamazio-orriak iragartzen dituen kartela izatea eta dendan ikusteko moduan egotea.